Ar Fai 8 1980, cadarnhaodd Cynulliad Iechyd y Byd y frech wen, gan nodi diwedd afiechyd a oedd wedi plagio dynoliaeth am o leiaf 3000 o flynyddoedd, gan ladd 300 miliwn o bobl yn yr 20fed Ganrif yn unig.
Daeth i ben diolch i ymdrech fyd-eang 10 mlynedd, dan arweiniad Sefydliad Iechyd y Byd, a oedd yn cynnwys miloedd o weithwyr iechyd ledled y byd i roi hanner biliwn o frechiadau i gael gwared ar y frech wen.
Wrth siarad mewn digwyddiad rhithwir a gynhaliwyd yn WHO-HQ, amlinellodd Cyfarwyddwr Cyffredinol WHO Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus yr hyn y gall dileu’r frech wen ei ddysgu inni am ddefnyddio datrysiadau iechyd cyhoeddus sylfaenol, gwyddoniaeth a chydsafiad i ymateb i her COVID-19.
& quot; Mae llawer o'r offer iechyd cyhoeddus sylfaenol a ddefnyddiwyd yn llwyddiannus bryd hynny yr un offer a ddefnyddiwyd i ymateb i Ebola, ac i COVID-19: gwyliadwriaeth afiechyd, canfod achosion, olrhain cyswllt, ac ymgyrchoedd cyfathrebu torfol i hysbysu'r poblogaethau yr effeithir arnynt. ”
Dim ond oherwydd brechlyn diogel ac effeithiol yr oedd modd dileu'r frech wen. Gyda COVID-19, mae WHO yn gweithio i yrru'r 'Cyflymydd Mynediad at Offer COVID-19 (ACT)' ymlaen, sy'n ceisio sicrhau y bydd technolegau iechyd newydd yn cael eu datblygu, eu cynhyrchu a'u dosbarthu'n deg.
Nododd Dr Tedros fod buddugoliaeth dynoliaeth dros y frech wen yn ein hatgoffa o’r hyn sy’n bosibl pan ddaw cenhedloedd ynghyd i frwydro yn erbyn bygythiad iechyd cyffredin:" Y ffactor pendant yn y fuddugoliaeth dros y frech wen oedd undod byd-eang. Yn anterth y Rhyfel Oer, ymunodd yr Undeb Sofietaidd ac Unol Daleithiau America i goncro gelyn cyffredin. Roeddent yn cydnabod nad yw firysau yn parchu cenhedloedd nac ideolegau. ”